از شیعه بپرسید - نزول آيه ولايت در شان علي(ع) به اتفاق فريقين

نزول آيه ولايت در شان علي(ع) به اتفاق فريقين

چنانچه در قرآن مجيد که سند محکم آسماني ما مي باشد نظائر بسيار دارد مانند آيه مبارکه ولايت که آيه 60 سوره 5 (مائده) مي فرمايد "انما وليکم الله و رسوله و الذين آمنوا الذين يقيمون الصلوة و يوتون الزکوة و هم راکعون" يعني "جز اين نيست که ولي امر و اولي به تصرف و يار و مدد کار شما تنها خدا و رسول و آن مومناني خواهند بود که نماز به پا داشته و به فقيران در حال رکوع زکوة مي دهند"
که اتفاق جمهور مفسرين و محدثين است از قبيل: 1. امام فخر رازي در ص 431 جلد سيم تفسير کبير؛ 2. امام ابواسحق در تفسير کشف البيان؛ 3. جارالله زمخشري در ص 422 جلد اول کشاف؛ 4. طبري در ص 186 جلد ششم تفسير؛ 5. ابوالحسن رماني در تفسير 6 ابن هوازن نيشابوري در تفسير؛ 7. ابن سعدون قرطبي در ص 221 جلد ششم تفسير؛ 8. نسفي حافظ در ص 496 تفسير (در حاشيه تفسير خازن بغدادي)؛ 9. فاضل نيشابوري در ص 461 جلد اول غرائب القرآن؛ 10. ابوالحسن واحدي در ص 148 اسباب النزول؛ 11. حافظ ابوبکر جصاص در ص 542 تفسير احکام القرآن؛ 12. حافظ ابوبکر شيرازي در فيما نزل من القرآن في اميرالمومنين؛ 13. ابويوسف شيخ عبدالسلام قزويني در تفسير کبيرش؛ 14. قاضي بيضاوي در ص 345 جلد اول انوار التنزيل؛ 15. جلال الدين سيوطي در ص 293 جلد دوم درالمنثور؛ 16. قاضي شوکاني صنعائي در تفسير فتح القدير؛ 17. سيدمحمود آلوسي در ص 329 جلد دوم تفسير؛ 18. حافظ ابن ابي شيبه کوفي در تفسير 19 ابوالبرکات در ص 496 جلد اول تفسير خود؛ 20. حافظ بغوي در معالم التنزيل؛ 21. امام ابوعبدالرحمن نسائي در صحيح خود؛ 22. محمد بن طلحه شافعي در ص 31 مطالب السئول؛ 23. ابن ابي الحديد در ص 275 جلد سيم شرح نهج؛ 24. خازن علاء الدين بغدادي در ص 496 جلد اول تفسير؛ 25. سليمان حنفي در ص 212 ينابيع المودة. 26. حافظ ابوبکر بيهقي در کتاب مصنف؛ 27. رزين عبدري در جمع بين الصحاح الستة؛ 28. ابن عساکر دمشقي در تاريخ شام؛ 29. سبط ابن جوزي در ص 9 تذکره؛ 30. قاضي عضدايجي در ص 276 مواقف؛ 31. سيدشريفجرجاني در شرح مواقف؛ 32. ابن صباغ مالکي در ص 123 فصول المهمه؛ 33. حافظ ابوسعد سمعاني در فضائل الصحابه؛ 34. ابوجعفر اسکافي در نقض العثمانيه؛ 35. طبراني در اوسط؛ 36. ابن مغازلي فقيه شافعي در مناقب؛ 37. محمد بن يوسف گنجي شافعي در کفاية الطالب؛ 38. مولي علي قوشچي در شرح تجريد؛ 39. سيدمحمد مومن شبلنجي در ص 77 نورالابصار؛ 40. محب الدين طبري در ص 227 جلد دوم رياض النضرة.
و بالاخره اکثر رجال علم و دانش اهل سنت تصديق نموده اند نقلاً از سدي و مجاهد و حسن بصري و اعمش و عتبة بن ابي حکيم و غالب بن عبدالله و قيس بن ربيعه و عباية بن ربعي و عبدالله بن عباس (حبرامت و ترجمان القرآن) و ابوذر غفاري و جابر بن عبدالله انصاري و عمار و ابورافع و عبدالله بن سلام و غيرهم که اين آيه شريفه در شان علي بن ابيطالب(ع) نازل گرديده و هر يک به عبارات و الفاظ مختلفه ذکر نموده اند زماني که آن حضرت در حال رکوع نماز انگشتر خود را در راه خدا انفاق و به سائل داد اين آيه شريفه نازل گرديد.
و حال آن که با لفظ جمع آورده و اين نيست مگر جهة تعظيم و تکريم مقام ولايت و اثبات امامت و خلافت آن حضرت که با کلمه حصر (انما) مي فرمايد اولي به تصرف در امور امت بعد از خدا و پيغمبر آن کس است که در رکوع نماز صدقه مند و به انفاق در راه خدا نموده است و آن علي بن ابيطالب(ع) مي باشد.
شبهات و اشکالات در آيه ولايت و جواب به آن
اهل سنت معتقد هستند که کلمه ولي درآيه ولايت به معني محب و دوستدار است نه امام و خليفه بلافصل بعد الموت که در جواب آنها بايد بگوييم اولا در کلمه وليکم اشتباه کرده اند چه آنکه ولي مفرد است و کم جمع است که مربوط به امت مي باشد و اطلاق بر واحد نمي باشد که مورد اشکال اهل سنت قرار گرفته ولي فرد واحدي است که در هر دوره ولايت بر امت دارد.
و ثانياً آن کلمات جمع که مورد تعرض بعضي از متعصبين و اشکال تراشهايي از نواصب و خوارج قرار گرفته و گويند حمل بر واحد نمي شود الذين و يقيمون و يوتون مي باشد.
جوابن اين اشکال هم در اصل مطلب که شاهد گفتارمان بود عرض کردم که در نزد اهل علم و ادب ثابت و شايع است و در بيانات ادباء و فضلاء بسيار ديده شده که من باب تعظيم و تجليل يا جهات ديگر حمل جمع بر واحد نموده اند.
علاوه بر اين بيان همان قسمي که اهل سنت ادعاء مي نمايند به حسب عموم لفظ ما هم در حالي که اين آيه شريفه را طبق کلمه انما حصر و نازل در شان مولانا اميرالمومنين عليه الصلوة و السلام مي دانيم دعوي اختصاص نمي کنيم افراد ديگري را هم از اهل عصمت مشمول اين آيه مي دانيم چنانچه در اخبار و احاديث معتبره اهل تشيع رسيده است که ساير ائمه از عترت طاهره نيز در اين آيه داخل اند و هر امامي در نزديکي وصول به مقام امامت به اين فضيلت و خصيصه عظمي نائل مي گردد
چنانچه جار الله زمخشري در کشاف گويد ولو اين آيه شريفه (حصر است) و در شان علي(ع) نازل گرديده ولي مقصود از اين که به طريق جمع آورده شده آن است که ديگران هم رغبت و متابعت از آن حضرت بنمايند.
و ثالثاً اين آيه شريفه به اتفاق جميع مفسرين و محدثين فريقين (شيعه و سني) چنانچه قبلاً آورده شده تنزيلاً در شان امير المومنين آمده نه آن که به تاويل شيعيان اين مقام به آن حضرت نسبت داده شده باشد.
اين مطلب را حديث منزله که مکرر رسول اکرم(ص) مي فرمود علي مني بمنزلة هرون من موسي خود دليل ديگر است بر ولايت آن حضرت در زمان حيات و بعد از وفات رسول الله(ص)

+ نوشته شده در ساعت توسط محمد نادری |